Uchwały antysmogowe na Pomorzu - mija rok z nowymi przepisami obowiązującymi także w Gdańsku

Sednem uchwał antysmogowych jest obowiązek wymiany przestarzałych urządzeń grzewczych. Kogo i kiedy obowiązuje? Dlaczego wymiana pieców jest tak ważna i gdzie szukać wsparcia w tym zakresie w Gdańsku?



Uchwały antysmogowe dla województwa pomorskiego występują w liczbie mnogiej, ponieważ nieco inne przepisy dotyczą miast niż wsi, a jeszcze inne Sopotu, który ma status uzdrowiska. Łączy je jednak jeden cel - poprawa jakości powietrza poprzez uderzenie w główną przyczynę zanieczyszczenia powietrza w Polsce, którą są spaliny z kotłów CO i pieców na paliwa stałe, używane w gospodarstwach domowych. Wraz z emisjami komunikacyjnymi, tworzą one tzw. niską emisję, czyli mieszaninę pyłów i gazów emitowanych na wysokości do 40 m. Jest wśród nich wiele szkodliwych dla zdrowia związków chemicznych, m.in. pyły zawieszone (PM10 i PM 2,5), benzo(a)piren oraz tlenki azotu. 

Jakość powietrza w Gdańsku



Fundacja "Agencja Regionalnego Monitoringu Atmosfery Gdańsk-Gdynia-Sopot" od wielu lat bada jakość powietrza w aglomeracji, w Gdańsku zbierając dane z sześciu stacji.

Jednym ze sposobów prezentacji danych z monitoringu jakości powietrza są normy stężeń średniorocznych, czyli wyniki pomiarów zarejestrowane na stacji w ciągu roku kalendarzowego, uśrednione do jednej wartości rocznej. W 2020 roku poziomy stężeń średniorocznych na gdańskich stacjach dla pyłu PM10 wyniosły od 6,2 do 75,2 proc., a dla pyłu PM2,5 - od 33 proc. do 66 proc. poziomu dopuszczalnego w latach 2016-2020. W tym samym pięcioleciu średnioroczny poziom benzo(a)pirenu zawartego w pyle PM10 został przekroczony w latach 2016 i 2018.

W 2020 roku każda ze stacji odnotowała przekroczenia stężeń średniodobowych pyłu zawieszonego PM10 - od sześciu dni na stacjach w Stogach i Szadółkach do 18 dni w Śródmieściu, przy czym dopuszczalna liczba przekroczeń w roku kalendarzowym wynosi w Polsce 35 dni. Rok wcześniej liczba dni z przekroczeniami dla większości gdańskich stacji była nieznacznie wyższa, ale również mieściła się w dopuszczalnej częstości.

Spadki w 2020 roku związane były z łagodną zimą i dobrym przewietrzaniem (mało dni z temperaturą ujemną, a dużo z wiatrem przynajmniej umiarkowanym) oraz mniejszą emisją z ogrzewania indywidualnego, wynikającą z mniejszego zapotrzebowania na ciepło.


Smogu nie ma, ale...



Epizody wysokich stężeń występują w naszym mieście stosunkowo rzadko, przede wszystkim dzięki korzystnemu położeniu nad morzem, które gwarantuje częste występowanie silnych i umiarkowanych wiatrów. Gdańsk należy do miast o najczystszym powietrzu w Polsce, co nie znaczy, że ekspozycja na zanieczyszczenia z niskiej emisji w ogóle u nas nie występuje. Pomiary ARMAG wykazują lokalnie przekroczenia stężenia średniodobowe pyłu PM10.

Oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, nawet przez "tylko" kilkanaście dni w roku oddziałuje na nasze zdrowie, szczególnie u osób z grup ryzyka. Są wśród nich ludzie starsi, z chorobami układu krążenia i układu oddechowego, z cukrzycą, otyłością, a także osoby o niskim statusie socjoekonomicznym i dzieci (także w okresie prenatalnym).

Zanieczyszczenia związane z niską emisją powodować mogą m.in.: alergie i astmę, poronienia i niższą wagę urodzeniową noworodków, POChP (przewlekłą obturacyjną chorobę płuc), nowotwory (w tym raka płuc) czy udary.

Wsparcie przy zmianie sposobu ogrzewania



Drogą do likwidacji problemu zanieczyszczeń niskiej emisji jest prawny obowiązek wymiany przestarzałych urządzeń grzewczych, zapisany w uchwałach antysmogowych.
Dla miast Pomorza terminarz wymiany wygląda następująco:
  • piece i kotły bezklasowe oraz klas I i II do 1 września 2024 roku,
  • powyższe urządzenia, ale klas III i IV  do 1 września 2026,
  • i wreszcie urządzenia klasy V do 1 lipca 2035.

Właściciele likwidowanych urządzeń muszą podłączyć się do miejskiej sieci ciepłowniczej lub gazowej. Jeśli nie ma takiej opcji, mogą wybrać instalację na paliwo gazowe lub lekki olej opałowy, a także ogrzewanie elektryczne (najlepiej zasilane z odnawialnych źródeł energii). 

Jeśli chodzi o miejską sieć ciepłowniczą, w 2019 roku GPEC podłączył do niej 284 budynki, w 2020 roku zaś 231. W zależności od roku, średnio 35 proc. budynków stanowią obiekty z rynku wtórnego, których właściciele zdecydowali się zmienić dotychczasowy sposób ogrzewania.

Mieszkańcy Gdańska, których obejmuje obowiązek wymiany urządzeń, skorzystać mogą z dotacji na ten cel. Do dyspozycji gdańszczan, ubiegających się o dotację, są doradcy Gdańskiego Biura Energetyki, którzy pomogą wszystkim zainteresowanym przejść przez konieczne procedury - od przyjęcia wniosku, po rozliczenie dotacji, niezależnie od tego, czy wnioskujący korzystać będzie z dotacji rządowego programu "Czyste Powietrze", czy ze wsparcia Gminy Miasta Gdańska. Kontakt z Biurem Energetyki: telefoniczny - 58 768 82 13, e-mailowy - czystepowietrze@gdansk.gda.pl.

Aktualną jakość powietrza sprawdzić można na stronach https://www.gdansk.pl/powietrze oraz Fundacji ARMAG: https://armaag.gda.pl/ (obszar Trójmiasta) oraz https://airpomerania.pl/ (obszar województwa pomorskiego) - wersja mobilna https://airpomerania.pl/m/).

* możliwość dodania komentarzy lub jej brak zależy od decyzji firmy zlecającej artykuł

 

Ludzie biznesu

Łukasz Żelewski

Prezes zarządu Agencji Rozwoju Pomorza od 2007 roku. Wcześniej pełnił funkcję Zastępcy Dyrektora...