Covidowe odpady. Jak są niszczone?

O tym, co dzieje się z medycznymi odpadami w UCK, opowiada Joanna Zielińska, główny specjalista ds. BHP i Ochrony Środowiska w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym.
O tym, co dzieje się z medycznymi odpadami w UCK, opowiada Joanna Zielińska, główny specjalista ds. BHP i Ochrony Środowiska w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym. materiały prasowe

Pandemia koronawirusa jest dla Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego wyzwaniem na wielu płaszczyznach. Służby medyczne muszą zapewnić opiekę i pomoc chorym pacjentom, a pracownicy administracyjni muszą zapewnić szpitalowi warunki do sprawnego funkcjonowania. Problemem jest także konieczność radzenia sobie z utylizacją ogromnych ilości odpadów pomedycznych. O tym, jak pracownicy radzą sobie z utylizacją sprzętu ochronnego, lekarstw czy np. strzykawek, rozmawialiśmy z Joanną Zielińską, specjalistką ds. BHP w UCK.



Jak szpital radzi sobie w trudnym czasie pandemii z utylizacją całej masy odpadów?

- Odpady medyczne wytwarzane są w szpitalu codziennie. Postępowanie z nimi bardzo precyzyjnie reguluje wewnętrzna procedura. Z momentem rozpoczęcia pandemii COVID-19 pojawił się problem z klasyfikacją odpadów pochodzących od zakażonych pacjentów. Wprowadziliśmy wówczas dodatkowe oznakowanie, identyczne jak przy odpadach wysoce zakaźnych - "materiał wysoce zakaźny dla ludzi".

Kierowcy z firmy Port Service, odbierając te odpady, zabezpieczeni byli w kombinezony ochronne i maseczki. Istniało również duże prawdopodobieństwo, że szpital musiałby zakupić specjalne pojemniki na odpady, co bardzo mocno nadszarpnęłoby jego finanse. Sytuacja była bardzo niepewna. W momencie wydania przez Głównego Inspektora Sanitarnego stanowiska, że odpady medyczne powstałe w związku z hospitalizacją pacjentów z COVID-19 powinny być traktowane jak zakaźne odpady kliniczne kategorii B, postępowaliśmy zgodnie z przyjętymi przed pandemią standardami.

Jak bardzo zwiększyła się ilość odpadów medycznych za sprawą COVID-19?

- W związku z otwarciem tymczasowego oddziału dla pacjentów zakażonych wirusem COVID-19 oraz laboratorium wykonującego badania na obecność tego wirusa nastąpił zauważalny wzrost ilości odpadów medycznych. Był to wzrost na poziomie 400 kg dziennie. Uniwersyteckie Centrum Kliniczne uruchomiło także Centrum Testowe COVID-19, z którego firma Port Service odbiera odpady medyczne bezpłatnie.

Pod koniec kwietnia rozpoczął działalność największy na Pomorzu Punkt Szczepień Powszechnych, którego operatorem jest UCK. On również generuje ok. 45 kg odpadów dziennie, które także odbierane są przez firmę Port Service. Trudno mi powiedzieć, jaki rodzaj asortymentu w odpadach się zwiększył. Od pacjentów z COVID-19 praktycznie wszystkie odpady klasyfikowane były jako "materiał wysoce zakaźny dla ludzi" i trafiały do czerwonego worka. Na pewno wzrosła liczba kombinezonów, maseczek i rękawiczek, ponieważ wcześniej nie były one używane zwyczajowo w trybie pracy normalnej.

Pomimo wzrostu ilości odpadów medycznych nie nastąpiło pogorszenie jakości usługi ich odbioru. Firma Port Service na bieżąco realizowała zadania od poniedziałku do soboty. Stały kontakt i systematyczne rozwiązywanie sytuacji trudnych skutkowało bezproblemowym odbiorem odpadów oraz możliwością umycia i zdezynfekowania magazynów.

Kto odbiera od Was odpady medyczne?

- Od ponad 10 lat UCK współpracuje w zakresie odbioru i unieszkodliwiania odpadów medycznych z firmą Port Service.

Jak wygląda procedura postępowania z odpadami medycznymi? Ile osób ma kontakt z tymi odpadami?

- Odpady medyczne wytwarzane w związku z realizacją procedur medycznych w jednostkach organizacyjnych szpitala wyrzucane są przez personel medyczny do czerwonych worków. Przedmioty ostre i z ostrymi zakończeniami zabezpieczane są w pierwszej kolejności w sztywnych pojemnikach i następnie wrzucane do czerwonego worka.

Pracownicy firmy sprzątającej odpowiedzialni za określoną klinikę zajmują się wymianą worków pełnych na puste i przygotowują je do transportu. Następnie osoba odpowiedzialna za transport odbiera przygotowane odpady i wózkiem transportuje je do magazynu z odpadami medycznymi. Ostatnim ogniwem w tym procesie jest kierowca firmy Port Service, który przyjeżdża przed magazyn i odbiera zgromadzone w ciągu dnia odpady.

Z uwagi na zagrożenie, jakie stanowią odpady medyczne, staramy się, aby kontakt z nimi miała jak najmniejsza liczba osób.

Nad tym zastanawia się pewnie każdy laik. Jaka jest klasyfikacja odpadów medycznych?

- Na terenie szpitala obowiązują trzy kolory worków przeznaczonych wyłącznie na odpady medyczne. Kolor czerwony przeznaczony jest na odpady medyczne potencjalnie zakaźne, kolor żółty dla pozostałości leków cytotoksycznych i cytostatycznych, kolor fioletowy to odpady medyczne niezakaźne, powstające w wyniku realizacji procedury medycznej, ale niemające kontaktu z wydzielinami i wydalinami pacjenta.

Osobną grupę stanowią ostre narzędzia, które w pierwszej kolejności muszą być zabezpieczone w sztywnym pojemniku, a dopiero potem mogą trafić do worka. Nie stosujemy klasyfikacji "niebezpieczne" czy "bardziej niebezpieczne". Z założenia, jeżeli coś stanowi zagrożenie mniejsze lub większe dla zdrowia i życia, musi być odpowiednio oznakowane i wymaga zastosowania procedur, które pozwolą zminimalizować to zagrożenie do najniższego możliwego poziomu.

W jaki sposób personel pracujący na oddziale COVID-19 jest zabezpieczony przed zarażeniem? Jak często konieczne są zmiany ubrań i sprzętu?

- Środki ochrony indywidualnej (kombinezon, maski, rękawiczki, przyłbice) zmieniane są średnio cztery razy w ciągu dyżuru, który trwa dwanaście godzin. Po każdym wyjściu z oddziału COVID-19 personel przechodzi przez system śluz brudnych. Każdy pracownik, zanim rozpocznie pracę na oddziale covidowym, jest przeszkolony ze szpitalnych zasad bezpiecznego zakładania i ściągania środków ochrony indywidualnej przez Zespół Kontroli Zakażeń.

A jakie są zasady postępowania z odpadami medycznymi niezakaźnymi?

- Zdarzają się leki z różnych programów lub niewykorzystane, przeterminowane środki medyczne. Wówczas kwalifikujemy je do grupy odpadów medycznych niezakaźnych i umieszczamy w worku koloru fioletowego. Są to nadal odpady, które odbiera firma Port Service.

Jakie mogą być konsekwencje kontaktu z odpadami medycznymi dla osób postronnych?

- Odpady medyczne zakaźne są odpadami, które z definicji miały kontakt z wydzielinami i wydalinami pacjenta. Mogą zawierać drobnoustroje chorobotwórcze, niebezpieczne dla zdrowia i życia człowieka. Kontakt z takimi odpadami może również przyczynić się do zagrożenia epidemicznego, dlatego tak ważne jest przestrzeganie przepisów i regulacji.

Jedynym dopuszczalnym sposobem unieszkodliwiania odpadów medycznych jest proces spalania i taką usługę świadczy firma Port Service. Dzięki bliskości firmy Port Service odpady medyczne nie muszą być przewożone na duże odległości, co ogranicza dodatkowo zagrożenia związane z właściwościami tych odpadów.

Chwilowo pandemia osłabła, ale coraz częściej mówi się o mającej nadejść jesienią czwartej fali. Czy szpital jest na to przygotowany?

- Miniony i obecny rok, które upłynęły pod znakiem pandemii, pokazały, że mechanizmy stosowane przez UCK w postępowaniu z odpadami medycznymi są skuteczne i nie wymagają dodatkowych usprawnień. Niewątpliwie bieżący odbiór odpadów medycznych, który realizuje firma Port Service, pozwolił na sprawną realizację procedur medycznych i bezpieczne zarządzanie powierzchniami magazynów z odpadami, które w krytycznych momentach były wykorzystywane prawie w 100 procentach. Przy takiej współpracy z firmą odbierającą odpady medyczne czwarta fala pandemii nie powinna stanowić większego problemu.

* możliwość dodania komentarzy lub jej brak zależy od decyzji firmy zlecającej artykuł

 

Ludzie biznesu

Sławomir Halbryt

Odpowiedzialny za wytyczanie kierunków rozwoju SESCOM, określanie zadań strategicznych oraz...