stat

Dodatkowe wynagrodzenie za pracę w niedzielę

fot. 123rf / Wavebreak Media Ltd.
Niektóre zakłady pracy umożliwiają pracownikom dodatkową pracę w weekendy. Czy takie rozwiązanie jest zgodne w prawem i jak powinny zostać rozliczone dodatkowe godziny?

Mój zakład pracy organizuje pracę dla chętnych w niedzielę. Jest to takie same zajęcie jak w tygodniu. Za pracę w niedzielę dostajemy dodatek 200 zł na rękę + 50 proc. dniówki. Oznacza to, że za 6 godzin pracy w niedzielę dostajemy wypłatę jak za 9 h pracy w tygodniu plus 200 zł. Warunkiem, żeby otrzymać wspomniane 200 zł jest przyjście do pracy też w sobotę. Czy praca w niedzielę i ten system premiowy są zgodne z prawem?
Na pytanie odpowiada Radosław Politowski z Kancelarii Radcy Prawnego Radosław Politowski.

Radosław Politowski, radca prawny
Radosław Politowski, radca prawny
Pojęcie "niedziela" w Kodeksie pracy odbiega od tego jak rozumiemy to na co dzień. W takim standardowym wypadku opisanym w Kodeksie pracy, niedziela zaczyna się o 6:00 w niedzielę a kończy o 6:00 w poniedziałek.

Praca w niedzielę nie jest zakazana. Ustawodawca szczegółowo określił jednak katalog przypadków, kiedy pracodawca może wymagać od pracownika pracy w niedzielę. Zgodnie z Kodeksem pracy praca w niedziele jest dozwolona:

1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
2) w ruchu ciągłym,
3) przy pracy zmianowej,
4) przy niezbędnych remontach,
5) w transporcie i w komunikacji,
6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,
7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,
8) w rolnictwie i hodowli,
9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
a) zakładach świadczących usługi dla ludności,
b) gastronomii,
c) zakładach hotelarskich,
d) jednostkach gospodarki komunalnej,
e) zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
f) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę,
g) zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;
10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;
11) przy wykonywaniu prac:
a) polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni o których mowa są u niego dniami pracy,
b) zapewniających możliwość świadczenia usług, o których mowa w lit. a.

Porady prawne w serwisie Praca


Jak można przeczytać, katalog ten jest bardzo szeroki, obejmuje różne rodzaje prac, a w niektórych wypadkach odwołuje się również do określonego systemu czasu pracy czy nawet sposobu jej wykonywania (praca w ruchu ciągłym czy praca zmianowa).

Do tego należy pamiętać o przepisach ustawy o ograniczeniu handlu w niedzielę i święta, która wprowadza istotne ograniczenia dotyczące handlu oraz wykonywania czynności z handlem związanych w placówkach handlowych. Także tutaj można odnaleźć wyjątki (kilkadziesiąt) pozwalające na pracę w handlu w niedzielę. Można w tym miejscu przykładowo wymienić pracę w piekarniach, cukierniach, lodziarniach, w handlu kwiatami i zniczami przy cmentarzach, w środkach transportu, portach, lotniskach, w placówkach pocztowych, aptekach, sklepach internetowych czy na stacjach benzynowych.

Jeżeli pracownik wykonuje już pracę w niedziele, przysługuje mu kilka szczególnych uprawnień.

Pracodawca powinien umożliwić pracownikowi skorzystanie co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy (nie dotyczy to pracowników zatrudnionych w systemie pracy weekendowej).

Czy pracujesz w niedzielę?

tak, mój system pracy to zakłada 45%
tak, w niedzielę mam dodatkową pracę 8%
zdarza mi się przyjmować dodatkowe zlecenia 9%
nie, w niedzielę nie pracuję 38%
zakończona Łącznie głosów: 405
Przepisy przewidują też, że pracownikowi wykonującemu pracę w niedziele pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy w zamian za pracę w niedzielę - w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli. Jeżeli zaś nie jest możliwe wykorzystanie w tym terminie dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy także w tym terminie - dodatek do wynagrodzenia, za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Niezależnie od regulacji dotyczących pracy w niedzielę, przy sformułowanym pytaniu należy mieć na względzie przepisy dotyczące odpoczynku dobowego i tygodniowego. Jedną bowiem z fundamentalnych zasad prawa pracy jest prawo pracownika do wypoczynku.

Praca dodatkowa w Trójmieście


Oprócz wspomnianych przepisów ograniczających pracę w niedzielę, Kodeks pracy przewiduje zatem obligatoryjny odpoczynek dobowy i tygodniowy. W każdej dobie (pracowniczej) pracownik powinien mieć co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Wyjątki od tej regulacji są stosunkowo wąskie i obejmują osoby zarządzające w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz przypadki prowadzenia akcji ratowniczej, ochrony mienia, środowiska, czy przypadki usuwania awarii.

Co ważne, przez tydzień należy tu rozumieć siedem kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego.

W zależności od przyjętej formuły okresu rozliczeniowego u danego pracodawcy, wymóg zapewnienia 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego, może być dla pracodawcy niewykonalny, jeżeli praca miałaby być wykonywana w niedzielę; tym gorzej gdy zaplanował jeszcze pracę w sobotę. W tym zakresie przyjęty w pytaniu model wykonywania pracy może oczywiście naruszać prawo pracownika do odpoczynku tygodniowego. Ponadto ów pracodawca powinien pamiętać o konieczności zapewnienia jednej wolnej niedzieli raz na cztery tygodnie.

Pracodawca nie może też, tak jak w pytaniu, swobodnie decydować o przyznaniu pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia w miejsce dnia wolnego. Opcja zapłaty wprawdzie istnieje. Jednak - jak już wspomniano - pod warunkiem, że nie jest możliwe udzielenie dnia wolnego. Jeżeli taka możliwość w danym okresie rozliczeniowym istnieje, pracodawca powinien udzielić dnia wolnego w pierwszej kolejności w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli; a jeżeli nie ma takiej możliwości - dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Dopiero gdy nie można udzielić dnia wolnego w tym terminie (tj. do końca okresu rozliczeniowego) - pracownikowi należy się dodatek. Jednak nie w wysokości 50 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy jak w przytoczonym pytaniu, a w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w niedzielę.

Nazwana w pytaniu premią kwota 200 zł jest co do zasady dopuszczalna. Pracodawca może dodatkowo wynagradzać swoich pracowników. Taka premia może zatem stanowić dodatkowy składnik wynagrodzenia. Pracodawca musi się jednak liczyć z tym, że chcąc następnie zmienić obowiązującą zasadę premiowania powinien to uczynić zgodnie z zasadami wypowiadania warunków pracy i płacy. Nie może też w ten sposób ograniczać prawa pracownika do nieprzerwanego wypoczynku dobowego i tygodniowego.

Opinie (30)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

STOP Hejt! Przemyśl swoją opinię

Regulamin dodawania opinii

zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Moim zdaniem

Ludzie biznesu

Katarzyna Dobrzyniecka

Ekonomista, Absolwent Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego Od ponad 10 lat Dyrektor...